Uitkeringen bij ziekte en arbeidsongeschiktheid

Laatst bijgewerkt: juli 2026

Kunt u door ziekte of een ongeval tijdelijk niet werken? Dan heeft u mogelijk recht op een Noorse ziekte-uitkering: sykepenger.

Sykepenger vervangen een deel van het arbeidsinkomen dat u door ziekte misloopt. Welke regels gelden, hangt onder andere af van de manier waarop u werkt. Voor werknemers, zelfstandigen en freelancers gelden verschillende voorwaarden.

Wie kan sykepenger krijgen?

Om recht te hebben op sykepenger moet u in het algemeen:

• verzekerd zijn via de Noorse Folketrygden, of als EU- of EER-burger in Noorwegen werken;

• inkomen uit arbeid verliezen door ziekte of een ongeval;

• minimaal 20% arbeidsongeschikt zijn;

• voldoen aan de voorwaarden voor arbeidsverleden en inkomen;

• de arbeidsongeschiktheid op de vereiste manier aantonen.

NAV beoordeelt uiteindelijk of u recht heeft op sykepenger. Een ziekmelding of verklaring van een arts geeft dus niet automatisch recht op een uitkering.

Voorwaarden voor werknemers

Als werknemer moet u normaal gesproken ten minste vier weken hebben gewerkt direct voordat u ziek werd.

Voor sykepenger die door NAV worden betaald, geldt bovendien een minimuminkomen. Dit inkomen moet op jaarbasis ten minste gelijk zijn aan de helft van het basisbedrag van de Folketrygden, aangeduid als 0,5 G.

Het basisbedrag wordt regelmatig aangepast. Daarom vermelden we hier geen vast bedrag.

Voor de periode waarin de werkgever de ziekte-uitkering betaalt, kunnen andere voorwaarden gelden.

Meld u direct ziek

Kunt u niet werken? Meld dit dan zo snel mogelijk bij uw werkgever. U heeft in beginsel pas recht op sykepenger vanaf de dag waarop de werkgever op de hoogte is gebracht.

U kunt het ziekteverzuim aantonen met:

• een eigen ziekmelding, de egenmelding;

• een medische ziekmelding, de sykmelding.

Uw werkgever kan eigen procedures hebben voor het doorgeven en registreren van ziekteverzuim.

Eigen ziekmelding: egenmelding

Met een egenmelding meldt u zelf aan uw werkgever dat u door ziekte niet kunt werken, zonder direct een medische verklaring in te leveren.

Om hiervan gebruik te kunnen maken, moet u normaal gesproken ten minste twee maanden bij de werkgever in dienst zijn.

Volgens de wettelijke basisregeling kan een werkgever een medische ziekmelding verlangen wanneer u langer dan drie kalenderdagen afwezig bent. Veel werkgevers bieden ruimere regelingen, bijvoorbeeld via een cao of de voormalige IA-afspraken.

Vraag daarom altijd bij uw werkgever na:

• hoeveel dagen u een egenmelding mag gebruiken;

• hoe vaak u dit per jaar mag doen;

• hoe u de ziekmelding moet doorgeven;

• wanneer een medische verklaring nodig is.

Een egenmelding kan alleen worden gebruikt tijdens de eerste zestien kalenderdagen van het ziekteverzuim. Zij kan niet worden gecombineerd met een gedeeltelijke medische ziekmelding.

Medische ziekmelding: sykmelding

Bent u langer ziek dan met een egenmelding kan worden gedekt? Dan heeft u een sykmelding nodig.

Een sykmelding kan, binnen hun bevoegdheden, onder andere worden afgegeven door:

• een arts;

• een tandarts;

• een chiropractor;

• een manueel therapeut.

De behandelaar beoordeelt of u volledig of gedeeltelijk niet kunt werken. NAV beoordeelt vervolgens of aan de voorwaarden voor sykepenger is voldaan.

De sykmelding wordt doorgaans digitaal naar NAV gestuurd. U moet deze daarna via NAV doorsturen naar uw werkgever.

Wie betaalt de ziekte-uitkering?

Voor werknemers betaalt de werkgever normaal gesproken de eerste zestien kalenderdagen van een aaneengesloten ziekteperiode. Dit heet de arbeidsgiverperiode.

Vanaf de zeventiende ziektedag kan NAV de betaling overnemen.

Sommige werkgevers blijven het salaris uitbetalen en ontvangen vervolgens een vergoeding van NAV. In andere gevallen betaalt NAV de uitkering rechtstreeks aan de werknemer.

De werkgever moet daarvoor tijdig de vereiste inkomensgegevens aan NAV verstrekken.

Hoeveel krijgt een werknemer?

Voor werknemers bedraagt sykepenger in beginsel 100% van het berekende ziekte-uitkeringsinkomen, tot maximaal zesmaal het basisbedrag van de Folketrygden: 6 G.

Het deel van het inkomen boven 6 G wordt niet door de wettelijke ziekteverzekering gedekt. Een werkgever kan op basis van een arbeidsovereenkomst of cao besluiten het verschil geheel of gedeeltelijk aan te vullen.

NAV berekent de uitkering doorgaans aan de hand van het recente arbeidsinkomen. Variabele loonbestanddelen kunnen worden meegenomen wanneer zij voortkomen uit het werk.

De exacte berekening hangt af van uw arbeids- en inkomenssituatie.

Hoe lang kunt u sykepenger ontvangen?

Werknemers jonger dan 67 jaar kunnen in het algemeen maximaal 52 weken sykepenger ontvangen.

Ziekteperioden kunnen bij elkaar worden opgeteld wanneer er onvoldoende tijd tussen de perioden zit. De maximale periode begint daardoor niet automatisch opnieuw bij iedere nieuwe ziekmelding.

Heeft u het maximale recht opgebruikt? Dan moet u in beginsel 26 weken zonder sykepenger van NAV of arbeidsavklaringspenger zijn geweest voordat een nieuw recht kan worden beoordeeld.

Voor mensen tussen 67 en 70 jaar gelden beperktere rechten. Vanaf 70 jaar bestaat geen recht meer op sykepenger.

Gedeeltelijk werken tijdens ziekte

Kunt u nog een deel van uw werkzaamheden uitvoeren? Dan kan een gedeeltelijke ziekmelding, een gradert sykmelding, worden gebruikt.

De ziekmelding kan worden vastgesteld vanaf een arbeidsongeschiktheid van 20%. U kunt bijvoorbeeld:

• minder uren werken;

• minder taken uitvoeren;

• meer tijd krijgen om werkzaamheden af te ronden;

• tijdelijk aangepaste werkzaamheden verrichten.

U moet bij de aanvraag voor sykepenger altijd opgeven hoeveel u daadwerkelijk heeft gewerkt. De uitkering wordt daarop aangepast.

Ook perioden met een gedeeltelijke ziekte-uitkering tellen volledig mee voor de maximale uitkeringsduur van 52 weken.

Verplichtingen van werknemer en werkgever

Tijdens het ziekteverzuim moeten werknemer, werkgever en behandelaar bekijken welke werkzaamheden nog mogelijk zijn.

De werknemer moet in beginsel meewerken aan:

• contact met de werkgever;

• een plan voor terugkeer naar het werk;

• aanpassing van werkzaamheden;

• overleg- en opvolgingsgesprekken;

• passende behandeling en re-integratieactiviteiten.

De werkgever heeft de plicht om, voor zover redelijkerwijs mogelijk, het werk of de werkplek aan te passen.

Een volledige ziekmelding moet daarom niet langer duren dan medisch noodzakelijk is. Wanneer gedeeltelijk werken mogelijk is, heeft dat doorgaans de voorkeur.

Niet meewerken aan redelijke opvolging of activiteiten kan gevolgen hebben voor het recht op sykepenger.

Zelfstandigen

Voor zelfstandigen gelden minder ruime standaardregels dan voor werknemers.

Een zelfstandige heeft normaal gesproken recht op sykepenger:

• vanaf de zeventiende ziektedag;

• ter hoogte van 80% van het berekende ziekte-uitkeringsinkomen;

• tot maximaal 6 G.

De uitkering wordt doorgaans berekend op basis van het gemiddelde pensioengevende bedrijfsinkomen over de drie laatst vastgestelde belastingjaren. NAV kan in bijzondere situaties rekening houden met een aantoonbare structurele verandering van het inkomen.

Om recht te hebben op sykepenger moet een zelfstandige normaal gesproken:

• ten minste vier weken hebben gewerkt;

• aan de minimuminkomenseis van 0,5 G voldoen;

• tijdig contact opnemen met een arts of NAV;

• een medische ziekmelding indienen.

Zelfstandigen kunnen geen gewone egenmelding gebruiken voor hun zelfstandige werkzaamheden.

Aanvullende verzekering voor zelfstandigen

Zelfstandigen kunnen bij NAV een vrijwillige verzekering afsluiten voor een betere dekking bij ziekte.

Afhankelijk van de gekozen verzekering kan dit recht geven op:

• 80% dekking gedurende de eerste zestien ziektedagen;

• 100% dekking vanaf de zeventiende ziektedag;

• 100% dekking vanaf de eerste ziektedag.

Voor deze verzekering betaalt de zelfstandige een aanvullende premie. De verzekering moet zijn afgesloten voordat de ziekte ontstaat en er kan een wachttijd gelden.

Controleer de actuele premiepercentages en voorwaarden rechtstreeks bij NAV.

Freelancers

Een freelancer, in het Noors een frilanser, is voor de sociale zekerheid niet hetzelfde als een zelfstandige.

Freelancers hebben normaal gesproken recht op 100% sykepenger vanaf de zeventiende ziektedag, tot maximaal 6 G. Voor de eerste zestien dagen bestaat in beginsel geen standaarddekking, tenzij een aanvullende verzekering is afgesloten.

Heeft u zowel loon uit dienstverband als inkomsten als freelancer of zelfstandige? Dan wordt ieder deel van het inkomen volgens de bijbehorende regels beoordeeld.

Chronische ziekte en zwangerschap

Heeft een werknemer een langdurige of chronische aandoening die waarschijnlijk tot veel ziekteverzuim leidt? Dan kunnen de werknemer of werkgever bij NAV aanvragen dat NAV de uitgaven van de werkgever tijdens de arbeidsgiverperiode vergoedt.

Een vergelijkbare mogelijkheid kan bestaan wanneer het ziekteverzuim verband houdt met een zwangerschap en aanpassing van de werkzaamheden niet mogelijk is.

Dit betekent niet dat de werknemer geen sykepenger ontvangt. Het gaat om de vraag wie de kosten van de eerste zestien dagen draagt.

Ziekte door een arbeidsongeval

Is de ziekte of arbeidsongeschiktheid het gevolg van een arbeidsongeval of een erkende beroepsziekte? Dan kunnen bijzondere en soms gunstigere regels gelden.

Zorg ervoor dat het ongeval of de beroepsziekte:

• direct bij de werkgever wordt gemeld;

• medisch wordt vastgelegd;

• bij NAV wordt aangegeven;

• bij de arbeidsongevallenverzekeraar van de werkgever wordt gemeld.

Na 52 weken ziekte

Kunt u na afloop van de maximale ziekte-uitkeringsperiode nog niet volledig werken? Dan kan arbeidsavklaringspenger (AAP) van toepassing zijn.

AAP is bedoeld voor mensen van wie de arbeidscapaciteit door ziekte of een ongeval aanzienlijk is verminderd en die behandeling, begeleiding of arbeidsgerichte maatregelen nodig hebben.

Voor AAP geldt onder andere dat de arbeidscapaciteit in beginsel met minimaal 50% moet zijn verminderd.

Is de vermindering van het verdienvermogen blijvend? Dan kan op langere termijn uføretrygd, de Noorse arbeidsongeschiktheidsuitkering, worden onderzocht.

De overgang naar AAP of uføretrygd vindt niet automatisch plaats. U moet tijdig een afzonderlijke aanvraag indienen.

Ziek tijdens werkloosheid

Wordt u ziek terwijl u als werkzoekende staat geregistreerd en een werkloosheidsuitkering ontvangt? Dan kunnen de dagpenger tijdelijk worden vervangen door sykepenger.

U heeft vanaf de eerste ziektedag een medische ziekmelding nodig. Bij volledige arbeidsongeschiktheid ontvangt u geen dagpenger over dezelfde periode.

Bij gedeeltelijke werkloosheid of gedeeltelijke ziekte kunnen aanvullende regels gelden. Neem in dat geval direct contact op met NAV.

Ziekte en verblijf in het buitenland

Ontvangt u Noorse sykepenger en wilt u tijdens de ziekteperiode naar het buitenland reizen? Controleer dan vooraf welke regels gelden.

Een reis mag:

• het herstel niet vertragen;

• behandeling of opvolging niet verhinderen;

• activiteiten met de werkgever of NAV niet belemmeren;

• niet in strijd zijn met de informatie in de ziekmelding.

Voor verblijf buiten de EU of EER kan voorafgaande toestemming van NAV nodig zijn. Ook binnen de EU of EER moet u aan alle voorwaarden voor de uitkering blijven voldoen.

Meld een verblijf in het buitenland altijd correct in uw aanvraag voor sykepenger.

Wonen of werken in meerdere landen

Werkt u in Noorwegen maar woont u in Nederland of België? Of werkt u structureel in meerdere landen? Dan moet eerst worden vastgesteld welk land verantwoordelijk is voor uw sociale zekerheid.

Binnen de EER kunt u op één moment slechts onder de socialezekerheidswetgeving van één land vallen.

Wanneer Noorwegen het bevoegde land is, kan een Noorse ziekte-uitkering onder voorwaarden ook worden betaald als u in een ander EER-land woont of tijdelijk verblijft.

Verzekerings- en arbeidsperioden uit andere EER-landen kunnen in bepaalde situaties worden meegeteld om aan de voorwaarden te voldoen. NAV kan hiervoor informatie bij de buitenlandse instantie opvragen.

Bij detachering of structureel werken in meerdere landen kan een A1-verklaring noodzakelijk zijn.

Zo vraagt u sykepenger aan

Voor werknemers verloopt het proces doorgaans als volgt:

1. Meld de ziekte zo snel mogelijk bij uw werkgever.

2. Gebruik een egenmelding of laat een sykmelding afgeven.

3. Stuur de digitale sykmelding via NAV naar uw werkgever.

4. Vul na afloop van iedere ziekteperiode de aanvraag voor sykepenger in.

5. Geef alle gewerkte uren, vakantie, verblijf in het buitenland en andere relevante omstandigheden correct door.

6. Controleer of de werkgever de benodigde inkomensmelding heeft verstuurd.

Een sykmelding en een aanvraag voor sykepenger zijn twee verschillende zaken. Alleen het doorsturen van de sykmelding is daarom niet voldoende.

Zelfstandigen en freelancers moeten hun inkomstengegevens zelf bij NAV aanleveren wanneer daarom wordt gevraagd.

Waar kunt u terecht?

Voor actuele informatie en een persoonlijke beoordeling kunt u terecht bij:

• NAV voor sykepenger, AAP en internationale sociale zekerheid;

• uw werkgever voor de interne procedures rond ziekteverzuim;

• uw huisarts of andere bevoegde behandelaar voor de medische beoordeling;

• Arbeidstilsynet voor vragen over aanpassing van werk en arbeidsomstandigheden.

Voorwaarden, basisbedragen en verzekeringspremies worden regelmatig gewijzigd. Controleer actuele bedragen en regels daarom altijd bij NAV.

De hoofdregels in deze versie zijn gebaseerd op de actuele NAV-informatie: werknemers moeten doorgaans minimaal vier weken hebben gewerkt, ten minste 20% arbeidsongeschikt zijn en voldoen aan een inkomensgrens van 0,5 G. De werkgever draagt normaal de eerste zestien kalenderdagen; daarna kan NAV betalen. (nav.no)

Een werknemer kan een egenmelding normaal pas gebruiken na twee maanden dienstverband. Bij meer dan drie kalenderdagen afwezigheid mag de werkgever binnen de wettelijke basisregeling een medische ziekmelding verlangen, al kunnen werkgevers ruimere regels aanbieden. (nav.no)

Een gedeeltelijke ziekmelding is mogelijk vanaf 20%. Zowel volledige als gedeeltelijke perioden tellen mee voor de maximale duur van doorgaans 52 weken. Na het opgebruiken daarvan kan AAP of uiteindelijk uføretrygd relevant zijn. (nav.no)

Voor zelfstandigen geldt standaard 80% dekking vanaf de zeventiende ziektedag. Zij kunnen bij NAV een aanvullende verzekering afsluiten voor dekking tijdens de eerste zestien dagen of voor 100% dekking. (nav.no)