Uitkeringen voor nabestaanden in Noorwegen

Laatst bijgewerkt: juli 2026

Na het overlijden van een partner of ouder kunnen nabestaanden in Noorwegen onder voorwaarden financiële ondersteuning krijgen. De belangrijkste regelingen zijn:

omstillingsstønad voor een achterblijvende echtgenoot, partner of samenwonende partner;
barnepensjon voor kinderen die een of beide ouders verliezen;
gravferdsstønad als tegemoetkoming in noodzakelijke begrafeniskosten;
vergoeding van bepaalde kosten voor het vervoer van de overledene;
mogelijke uitkeringen uit een tjänestepensioen, levensverzekering of arbeidsongevallenverzekering.

De meeste wettelijke uitkeringen worden uitgevoerd door NAV.

Welke rechten bestaan, hangt onder meer af van de relatie tot de overledene, eerdere aansluiting bij de Folketrygden, de leeftijd van de nabestaande, het inkomen en eventuele woon- of werkperioden in andere landen.

Wat moet u na een overlijden regelen?

Een overlijden in Noorwegen wordt normaal gesproken door een arts gemeld aan het bevolkingsregister. Toch moet u verschillende zaken zelf controleren of aanvragen:

Neem contact op met een begrafenisondernemer.
Controleer welke uitkeringen de overledene ontving.
Vraag NAV welke nabestaandenuitkeringen van toepassing kunnen zijn.
Controleer of de overledene een tjenestepensioen had.
Informeer bij de werkgever naar collectieve verzekeringen.
Controleer particuliere levens- en ongevallenverzekeringen.
Meld het overlijden bij banken en andere relevante organisaties.
Bewaar facturen voor de begrafenis en het vervoer van de overledene.

NAV kent niet iedere nabestaandenuitkering automatisch toe. Dien aanvragen daarom zo snel mogelijk in.

Omstillingsstønad voor de achterblijvende partner

Omstillingsstønad is een tijdelijke inkomensuitkering voor mensen die hun echtgenoot, geregistreerde partner of in bepaalde gevallen hun samenwonende partner verliezen. De uitkering moet de nabestaande financieel ondersteunen tijdens de overgangsperiode na het overlijden. Het doel is dat de nabestaande uiteindelijk weer zoveel mogelijk in het eigen levensonderhoud kan voorzien.

De regeling heeft voor nieuwe gevallen het vroegere permanente weduwen- en weduwnaarspensioen vervangen.

Wie kan omstillingsstønad krijgen?

Het recht hangt af van de relatie met de overledene. U kunt mogelijk recht hebben wanneer u bij het overlijden:

getrouwd was;
geregistreerd partner was;
formeel gescheiden van tafel en bed leefde;
samenwoonde en u samen kinderen heeft of heeft gehad;
samenwoonde met iemand met wie u eerder getrouwd was;
onder bijzondere voorwaarden van de overledene was gescheiden.

Ook andere voorwaarden rond de duur van de relatie, de zorg voor kinderen en het lidmaatschap van de Folketrygden kunnen van toepassing zijn.

Getrouwd of gescheiden van tafel en bed

Was u bij het overlijden getrouwd of formeel gescheiden van tafel en bed? Dan kunt u onder meer recht hebben wanneer:

het huwelijk minimaal vijf jaar heeft geduurd;
u samen kinderen heeft of heeft gehad;
u minimaal de helft van de dagelijkse zorg heeft voor een kind jonger dan achttien jaar.

Het kind hoeft in het laatste geval niet noodzakelijk een gezamenlijk kind te zijn.

Samenwonende partners

Samenwonen alleen geeft niet automatisch recht op omstillingsstønad. Als samenwonende partner kunt u doorgaans recht hebben wanneer:

u samen kinderen heeft of heeft gehad; of
u langer dan vijf jaar samenwoonde en eerder met elkaar getrouwd was.

Wordt een gezamenlijk kind pas na het overlijden geboren? Dan kan een andere regeling, zoals ondersteuning voor een alleenstaande ouder, van toepassing zijn.

Gescheiden voormalige echtgenoten

Ook een voormalige echtgenoot kan in een beperkt aantal gevallen recht hebben. Daarvoor moet het huwelijk doorgaans:

minimaal 25 jaar hebben geduurd; of
minimaal 15 jaar hebben geduurd wanneer u samen kinderen heeft of heeft gehad.

Daarnaast moet de voormalige echtgenoot bij het overlijden geheel of grotendeels financieel afhankelijk zijn geweest van alimentatie van de overledene.

Aansluiting bij de Folketrygden

De overledene moet als hoofdregel gedurende de laatste vijf jaar vóór het overlijden bij de Noorse Folketrygden aangesloten zijn geweest. Perioden waarin de overledene verzekerd was in Nederland, België of een ander EER-land kunnen onder voorwaarden worden meegerekend.

Bij een overlijden als gevolg van een erkend arbeidsongeval of een erkende beroepsziekte gelden ruimere voorwaarden.

Tot welke leeftijd?

Omstillingsstønad is bedoeld voor nabestaanden jonger dan 67 jaar. De uitkering stopt uiterlijk wanneer u 67 jaar wordt. Zij stopt ook wanneer u vóór die leeftijd een Noors ouderdomspensioen laat ingaan.

Voor oudere nabestaanden kunnen nabestaandenrechten in het ouderdomspensioen relevant zijn. Dit geldt vooral voor bepaalde oudere geboortejaren en bestaande rechten.

Hoogte van de omstillingsstønad

De volledige omstillingsstønad wordt berekend als een veelvoud van het basisbedrag van de Folketrygden, het grunnbeløp (G). Uw eigen inkomen verlaagt de uitkering. NAV kijkt daarbij naar het inkomen dat u naar verwachting gedurende het kalenderjaar verdient. De uitkering wordt verminderd met een percentage van het inkomen boven een vrijgestelde grens.

Ook de verzekeringstijd van de overledene is van belang. Voor een volledige uitkering is doorgaans een lange verzekeringsperiode nodig. Buitenlandse woon- of werkperioden kunnen daardoor invloed hebben op de berekening.

Omdat het basisbedrag en de inkomensgrenzen regelmatig worden aangepast, vermelden we hier geen vaste bedragen.

Omstillingsstønad is belastbaar inkomen.

Hoelang duurt de uitkering?

Omstillingsstønad wordt normaal gesproken maximaal drie jaar toegekend, gerekend vanaf de maand na het overlijden. De periode kan onder voorwaarden met maximaal twee jaar worden verlengd wanneer u:

een noodzakelijke en geschikte opleiding volgt;
een arbeidsgericht traject nodig heeft om weer aan het werk te komen.

Voor sommige nabestaanden die onder overgangsregels vallen, kunnen andere looptijden gelden.

Activiteit na zes maanden

Gedurende de eerste zes maanden na het overlijden geldt normaal gesproken geen arbeidsgerichte activiteitseis. Daarna moet u als hoofdregel bezig zijn met het verkrijgen of behouden van werk. U moet doorgaans:

minimaal de helft van een volledige functie werken;
als werkzoekende bij NAV geregistreerd zijn;
een door NAV goedgekeurde opleiding volgen;
deelnemen aan een arbeidsgerichte maatregel;
werk en opleiding combineren.

U moet met NAV een plan maken voor de manier waarop u uiteindelijk weer in uw eigen levensonderhoud kunt voorzien.

Uitzonderingen op de activiteitseis

NAV kan een tijdelijke uitzondering toestaan wanneer u niet aan de activiteitseis kunt voldoen door bijvoorbeeld:

ziekte;
verminderde arbeidscapaciteit;
noodzakelijke zorg voor een kind;
onvoldoende geschikte kinderopvang;
andere zwaarwegende omstandigheden.

U moet de situatie melden en meestal documenteren.

Een uitzondering wordt niet automatisch verleend.

Hertrouwen of opnieuw samenwonen

Het recht op omstillingsstønad kan eindigen wanneer u:

opnieuw trouwt;
een kind krijgt met een nieuwe samenwonende partner;
gaat samenwonen met iemand met wie u eerder getrouwd was;
gaat samenwonen met iemand met wie u al een gezamenlijk kind heeft of heeft gehad.

Meld wijzigingen in uw relatie- en gezinssituatie direct bij NAV.

Combinatie met andere uitkeringen

Omstillingsstønad kan niet zonder meer met iedere andere NAV-uitkering worden gecombineerd. U kunt de uitkering normaal gesproken niet ontvangen naast:

een volledig arbeidsongeschiktheidspensioen;
een ouderdomspensioen;
bepaalde vormen van AFP volgens oudere regelingen.

Bij een gedeeltelijke uføretrygd kan een combinatie soms mogelijk zijn. De arbeidsongeschiktheidsuitkering kan dan worden aangepast.

Neem bij een combinatie van uitkeringen altijd contact op met NAV.

Aanvragen

Vraag omstillingsstønad zo snel mogelijk na het overlijden aan. NAV betaalt de uitkering normaal gesproken slechts over een beperkte periode met terugwerkende kracht. Een late aanvraag kan daardoor tot verlies van uitkering leiden. Bij de aanvraag kan NAV informatie vragen over:

de relatie met de overledene;
gezamenlijke kinderen;
uw inkomen;
werk en opleiding;
eerdere huwelijken;
alimentatie;
woon- en werkperioden van de overledene buiten Noorwegen.

In dezelfde aanvraag kunt u in bepaalde gevallen ook barnepensjon aanvragen voor gezamenlijke kinderen jonger dan achttien jaar.

Barnepensjon voor kinderen

Een kind dat een of beide ouders verliest, kan recht hebben op barnepensjon. Sinds 2024 gelden aanzienlijk ruimere regels dan bij het vroegere wezenpensioen. Het recht bestaat ongeacht of de ouders:

getrouwd waren;
gescheiden waren;
samenwoonden;
nooit met elkaar hebben samengewoond.

Tot welke leeftijd?

Barnepensjon kan worden betaald tot en met de maand waarin het kind twintig jaar wordt. Het volgen van onderwijs is daarvoor niet als algemene voorwaarde gesteld.

Ook jongeren die vóór 1 januari 2024 een ouder verloren, kunnen onder voorwaarden sinds die datum recht hebben op de nieuwe barnepensjon.

Voorwaarden

De overleden ouder moet als hoofdregel gedurende de vijf jaar vóór het overlijden aangesloten zijn geweest bij de Folketrygden. Ook het kind moet normaal gesproken onder de regeling vallen.

Verzekeringsperioden uit andere EER-landen kunnen onder voorwaarden meetellen.

Bij overlijden door een erkend arbeidsongeval of een erkende beroepsziekte kunnen bijzondere regels gelden.

Hoogte van de barnepensjon

De barnepensjon wordt gekoppeld aan het basisbedrag G.

Als één ouder is overleden, ontvangt ieder kind volgens de huidige hoofdregel jaarlijks een bedrag gelijk aan eenmaal G. Als beide ouders zijn overleden, ontvangt ieder kind volgens de huidige hoofdregel een hoger bedrag.

De uitkering wordt sinds de nieuwe regeling niet meer gezamenlijk over broers en zussen verdeeld. Ieder kind krijgt zijn eigen uitkering.

Het bedrag kan lager zijn wanneer de overleden ouder een deel van het leven buiten Noorwegen heeft gewoond.

Omdat G jaarlijks wordt aangepast, vermelden we hier geen vast bedrag.

Wie ontvangt de betaling?

Voor kinderen jonger dan achttien jaar wordt de barnepensjon meestal beheerd of ontvangen door:

de achterblijvende ouder;
een voogd;
een andere wettelijke vertegenwoordiger.

Vanaf achttien jaar ontvangt de jongere de uitkering normaal gesproken zelf.

NAV kan in bijzondere situaties bepalen hoe de betaling wordt uitgevoerd.

Belasting

Barnepensjon is belastbaar.

Sinds 1 januari 2025 houdt NAV in beginsel een vast percentage belasting in op de betalingen. Wanneer het kind niet in Noorwegen belastingplichtig is, kan bij Skatteetaten mogelijk een vrijstelling worden aangevraagd.

Controleer bij internationale situaties altijd de belastingpositie.

Barnepensjon aanvragen

De uitkering wordt niet altijd automatisch toegekend. Dien daarom een aanvraag in wanneer een kind een ouder heeft verloren, vooral wanneer:

de ouder of het kind buiten Noorwegen woonde;
de overledene in meerdere landen heeft gewerkt;
het kind ouder is dan achttien jaar;
NAV niet over volledige gezinsgegevens beschikt.

Wacht niet onnodig met aanvragen, omdat ook voor barnepensjon grenzen kunnen gelden aan uitbetaling met terugwerkende kracht.

Andere ondersteuning voor de achterblijvende ouder

Naast omstillingsstønad en barnepensjon kunnen andere regelingen van toepassing zijn.

Utvidet barnetrygd

Een ouder die na het overlijden alleen voor een kind zorgt, kan mogelijk recht hebben op utvidet barnetrygd. Dit is een aanvullende kinderbijslag naast de gewone barnetrygd.

Kinderopvang tijdens werk of opleiding

Een achterblijvende echtgenoot of partner kan onder voorwaarden ondersteuning krijgen voor kinderopvang wanneer diegene:

werkt;
werk zoekt;
een opleiding volgt;
deelneemt aan een arbeidsgericht traject.

NAV beoordeelt of de opvang noodzakelijk is om de arbeidsgerichte activiteit uit te voeren.

Ondersteuning voor opleiding

Wanneer opleiding noodzakelijk is om weer duurzaam aan het werk te komen, kan NAV mogelijk bijdragen aan bepaalde kosten. Het kan onder voorwaarden gaan om:

kinderopvang;
leermiddelen;
reizen;
huisvesting;
schoolgeld;
andere noodzakelijke uitgaven.

Laat een opleiding en de bijbehorende kosten vooraf door NAV beoordelen.

Begrafenissteun

De persoon die de begrafeniskosten betaalt, kan mogelijk gravferdsstønad aanvragen. Dit is een inkomens- en vermogensafhankelijke tegemoetkoming in de werkelijke en noodzakelijke begrafeniskosten.

De steun is niet bedoeld voor alle kosten rond het afscheid. Kosten van bijvoorbeeld een herdenkingsbijeenkomst of koffietafel worden normaal gesproken niet vergoed.

Vermogen en verzekeringen

NAV kijkt bij de beoordeling onder andere naar:

het vermogen van de overledene;
verzekeringsuitkeringen vanwege het overlijden;
bepaalde betalingen uit een tjenestepensioen;
andere bedragen die kort na het overlijden beschikbaar komen.

Hierdoor kan de tegemoetkoming lager uitvallen of geheel vervallen.

Voor een overledene jonger dan achttien jaar gelden ruimere regels.

Wie kan aanvragen?

De aanvraag kan worden ingediend door degene die de begrafeniskosten betaalt. Dat kan bijvoorbeeld zijn:

een nabestaande;
een andere particulier;
de begrafenisondernemer met toestemming van de verantwoordelijke persoon.

Bewaar alle facturen en betalingsbewijzen.

Omdat het maximale bedrag regelmatig wordt aangepast, vermelden we hier geen vast bedrag.

Vervoer van de overledene

Wanneer de overledene over een langere afstand moet worden vervoerd, kan mogelijk een afzonderlijke tegemoetkoming voor båretransport worden ontvangen. De vergoeding geldt voor noodzakelijke vervoerskosten naar:

de dichtstbijzijnde natuurlijke begraafplaats; of
het dichtstbijzijnde geschikte crematorium.

Er geldt normaal gesproken een eigen bijdrage.

Kiest de familie om persoonlijke redenen voor een verder gelegen begraafplaats, dan worden de extra kosten niet automatisch vergoed.

Tjenestepensioen en verzekeringen

De wettelijke NAV-uitkeringen vormen slechts een deel van de mogelijke financiële rechten. Controleer altijd of de overledene rechten had via:

een pensioenregeling van de werkgever;
een levensverzekering;
een collectieve personeelsverzekering;
een vakbond;
een hypotheekverzekering;
een bank- of kredietovereenkomst;
een particuliere pensioen- of verzekeringspolis.

Nabestaandenuitkering uit een tjenestepensioen

Veel werknemers bouwen via hun werkgever een tjenestepensioen op. Sommige regelingen bevatten:

partnerpensioen;
pensioen voor kinderen;
een eenmalige overlijdensuitkering;
vrijstelling van premie;
een uitkering uit een collectieve levensverzekering.

De voorwaarden verschillen per pensioenregeling.

Neem contact op met:

de laatste werkgever;
de pensioenuitvoerder;
de verzekeringsmaatschappij;
eventueel Norsk Pensjon.

Overlijden door een arbeidsongeval

Is het overlijden het gevolg van een erkend arbeidsongeval of een erkende beroepsziekte? Dan kunnen extra rechten bestaan. Mogelijk zijn dan relevant:

ruimere voorwaarden voor omstillingsstønad;
bijzondere regels voor barnepensjon;
een uitkering uit de verplichte arbeidsongevallenverzekering;
een collectieve levensverzekering van de werkgever;
vergoeding van begrafeniskosten;
andere schadevergoeding voor nabestaanden.

Vraag de werkgever bij welke maatschappij de verplichte yrkesskadeforsikring was afgesloten.

Wonen of werken in verschillende EER-landen

Heeft de overledene in Noorwegen én in Nederland, België of een ander EER-land gewoond of gewerkt? Dan kunnen de Europese coördinatieregels van toepassing zijn. Verzekeringsperioden uit verschillende landen kunnen onder voorwaarden worden samengeteld om te beoordelen of recht op een nabestaandenuitkering bestaat.

Ieder land berekent vervolgens het deel waarvoor het volgens zijn eigen wetgeving verantwoordelijk is.

Mogelijke uitkeringen uit meerdere landen

Een nabestaande kan mogelijk afzonderlijke uitkeringen ontvangen uit verschillende landen waar de overledene verzekerd was. Een Nederlandse of Belgische uitkering sluit een Noorse uitkering niet automatisch uit. Wel kunnen:

de voorwaarden per land verschillen;
uitkeringen elkaar beïnvloeden;
inkomsten uit buitenlandse uitkeringen meetellen bij een Noorse inkomensafhankelijke regeling;
afzonderlijke aanvragen nodig zijn.

Meld buitenlandse uitkeringen altijd aan NAV.

Aanvragen vanuit Nederland of België

Woont u in Nederland, België of een ander land waarmee Noorwegen een socialezekerheidsverdrag heeft? Dan kan de aanvraag vaak via de bevoegde instantie in het woonland worden ingediend.Die instantie stuurt de benodigde gegevens door aan NAV. U kunt in sommige situaties ook rechtstreeks met NAV contact opnemen.

Vermeld altijd zo volledig mogelijk:

het Noorse persoonsnummer van de overledene;
eerdere adressen;
werkgevers;
woon- en werkperioden in verschillende landen;
het Noorse bank- of pensioenverleden;
uw relatie tot de overledene.

Verhuizen naar het buitenland

Ontvangt u een Noorse nabestaandenuitkering en verhuist u naar het buitenland? Meld dit dan vooraf bij NAV.

Niet iedere uitkering kan zonder beperkingen worden meegenomen. NAV moet onder meer beoordelen:

naar welk land u verhuist;
of EER-regels of een verdrag gelden;
of u nog aan de activiteitseis kunt voldoen;
hoe uw belastingpositie verandert;
of de betaling op een buitenlandse rekening kan doorgaan.

Barnepensjon en pensioenachtige rechten kunnen andere exportregels hebben dan tijdelijke, arbeidsgerichte ondersteuning.

Belasting

De fiscale behandeling verschilt per uitkering.

Omstillingsstønad is belastbaar inkomen.
Barnepensjon is belastbaar.
Uitkeringen uit een tjenestepensioen of verzekering kunnen eigen belastingregels hebben.
Een begrafenistegemoetkoming wordt anders behandeld dan een maandelijkse inkomensuitkering.
Bij wonen buiten Noorwegen kunnen zowel Noorse als buitenlandse belastingregels relevant zijn.

Neem bij een internationale situatie contact op met Skatteetaten en eventueel de belastingdienst in het woonland.

Wijzigingen melden

Ontvangt u een nabestaandenuitkering? Meld wijzigingen die van invloed kunnen zijn direct bij NAV. Denk onder andere aan:

een nieuw huwelijk;
samenwonen;
de geboorte van een kind;
wijzigingen in inkomen;
beginnen of stoppen met werken;
verandering van opleiding;
ziekte of arbeidsongeschiktheid;
verhuizing naar het buitenland;
buitenlandse pensioen- of verzekeringsuitkeringen;
wijziging van de zorg voor kinderen.

Een te late melding kan leiden tot terugvordering.

Bezwaar maken

Wijst NAV de aanvraag af of bent u het niet eens met de berekening? Dan kunt u bezwaar maken. In de beslissing staat:

binnen welke termijn u bezwaar moet indienen;
waar u het bezwaar moet indienen;
welke documentatie u kunt toevoegen.

Stuur relevante informatie mee, zoals:

documenten over huwelijk of samenwonen;
geboorteakten;
bewijs van alimentatie;
informatie over buitenlandse verzekeringsperioden;
inkomensgegevens;
pensioen- of verzekeringsdocumenten.

Tegen een beslissing van een particuliere pensioenuitvoerder of verzekeraar geldt een afzonderlijke klachtenprocedure.

Praktische checklist

Na het overlijden van een partner of ouder:

controleer het recht op omstillingsstønad;
vraag barnepensjon aan voor kinderen onder twintig jaar;
controleer utvidet barnetrygd;
vraag zo nodig gravferdsstønad aan;
bewaar facturen voor de begrafenis;
controleer mogelijke vergoeding van båretransport;
neem contact op met de werkgever;
controleer de tjenestepensioenregeling;
meld het overlijden bij verzekeringsmaatschappijen;
onderzoek rechten in andere landen;
geef toekomstige wijzigingen direct door aan NAV.

Waar kunt u terecht?

Voor informatie en aanvragen kunt u terecht bij:

NAV voor omstillingsstønad, barnepensjon en gravferdsstønad;
de werkgever van de overledene voor pensioen- en verzekeringsregelingen;
de pensioenuitvoerder voor nabestaandenrechten uit een tjenestepensioen;
Skatteetaten voor belasting en registratie;
de bevoegde instantie in Nederland of België bij internationale rechten;
een begrafenisondernemer voor praktische begeleiding rond de uitvaart;
een juridisch adviseur bij ingewikkelde erfenis-, pensioen- of verzekeringszaken.

Vraag uitkeringen zo snel mogelijk aan. Sommige uitkeringen worden slechts over een beperkte periode met terugwerkende kracht betaald.

Neem contact op