Hoger onderwijs

Laatst bijgewerkt: juli 2026

Wilt u met een Nederlands, Belgisch of ander buitenlands diploma van een hogeschool of universiteit in Noorwegen werken of verder studeren? Dan is formele erkenning niet altijd nodig.

De juiste procedure hangt af van het doel:

• werken in een niet-gereglementeerd beroep;

• werken in een wettelijk gereglementeerd beroep;

• toelating tot een bachelor-, master- of PhD-opleiding;

• vrijstelling of studiepunten krijgen voor eerder onderwijs;

• aantonen met welk Noors opleidingsniveau uw diploma vergelijkbaar is.

De Noorse instantie voor de algemene erkenning van buitenlands hoger onderwijs is het Direktoratet for høyere utdanning og kompetanse, afgekort tot HK-dir. HK-dir nam deze taak op 1 januari 2023 over van NOKUT. NOKUT is daarom niet meer de instantie waarbij u een algemene erkenning van een buitenlands diploma aanvraagt. (Hkdir)

Moet u uw diploma laten erkennen?

Voor de meeste beroepen in Noorwegen is formele erkenning niet wettelijk verplicht. Wanneer het beroep niet gereglementeerd is, beoordeelt de werkgever zelf of uw opleiding, werkervaring en vaardigheden voldoende zijn.

Een erkenning van HK-dir kan in dat geval wel nuttig zijn. Het besluit kan een werkgever helpen om het niveau en de omvang van uw buitenlandse opleiding te begrijpen. Het kan ook worden gebruikt als ondersteuning bij de functie- of salarisinschaling. De werkgever bepaalt uiteindelijk of een erkenning nodig is en welke waarde eraan wordt toegekend. (Hkdir)

Voor een gereglementeerd beroep is een algemene diplomawaardering meestal niet voldoende. U moet dan een afzonderlijke beroepsautorisatie of beroepserkenning aanvragen bij de autoriteit die verantwoordelijk is voor dat beroep. (Hkdir)

Algemene erkenning door HK-dir

De officiële procedure heet generell godkjenning av utenlandsk høyere utdanning, oftewel algemene erkenning van buitenlands hoger onderwijs.

HK-dir beoordeelt daarbij:

• of de onderwijsinstelling en opleiding officieel erkend of geaccrediteerd zijn;

• of de opleiding op het niveau van hoger onderwijs ligt;

• de officiële studieduur en studielast;

• of de opleiding vergelijkbaar is met een Noorse bachelor-, master- of PhD-graad;

• eventueel hoeveel volledige of halve studiejaren als hoger onderwijs kunnen worden erkend.

HK-dir beoordeelt bij een algemene erkenning niet de specifieke vakinhoud van de opleiding. De instantie bepaalt dus niet of een Nederlandse opleiding inhoudelijk gelijk is aan bijvoorbeeld bedrijfseconomie aan de Universiteit van Bergen of informatica aan NTNU. (Hkdir)

Een algemene erkenning is vooral bedoeld als hulpmiddel voor de arbeidsmarkt. De procedure is vrijwillig, behalve wanneer een werkgever, overheidsinstantie of andere organisatie uitdrukkelijk om een besluit vraagt. (Hkdir)

Nederlandse bachelor-, master- en PhD-graden

Voor een aantal Nederlandse graden biedt HK-dir een verklaring van automatische erkenning aan. Deze verklaring kan onmiddellijk worden gedownload. U hoeft daarvoor geen aanvraag in te dienen en geen persoonlijke documenten naar HK-dir te sturen.

HK-dir vermeldt momenteel de volgende standaardvergelijkingen:

Bij een Nederlandse masteropleiding is een individuele beoordeling nodig wanneer de exacte omvang van de mastergraad moet worden vastgesteld. De vergelijkbare Noorse master kan een omvang van één tot twee jaar hebben.

De automatische vergelijking geldt alleen wanneer de Nederlandse onderwijsinstelling en opleiding officieel zijn geaccrediteerd. De beoordeling gaat uit van de normale voltijdse studieduur.

Wat is automatische erkenning?

Automatische erkenning is een gestandaardiseerde verklaring van HK-dir. De verklaring beschrijft hoe bepaalde graden uit een land normaal gesproken met het Noorse gradensysteem worden vergeleken.

U kunt deze verklaring samen met uw diploma, cijferlijst en Diploma Supplement gebruiken bij een sollicitatie of aanvraag bij een onderwijsinstelling. In veel gevallen is dit voldoende en hoeft u niet vier tot zes maanden op een individueel erkenningsbesluit te wachten. 

Bij automatische erkenning controleert HK-dir niet:

• of uw persoonlijke documenten echt zijn;

• of uw naam en identiteit met de documenten overeenkomen;

• of uw specifieke onderwijsinstelling en opleiding geaccrediteerd waren;

• welke vakken u heeft gevolgd;

• wat de exacte omvang van een masteropleiding is.

De automatische verklaring is daarom geen individueel besluit en er kan geen bezwaar tegen worden gemaakt. Een gewone algemene erkenning bestaat wel uit een beoordeling van uw persoonlijke documenten en leidt tot een juridisch besluit waartegen bezwaar mogelijk is. 

De automatische verklaring voor Nederland is alleen in het Noors beschikbaar.

HBO en WO

Zowel een Nederlandse HBO Bachelor van vier jaar als een WO Bachelor van drie jaar wordt in de automatische verklaring vergeleken met een Noorse geaccrediteerde bachelorgraad.

Dit betekent niet dat HBO en WO inhoudelijk identiek zijn. De verklaring beoordeelt alleen het niveau van de graad. Een werkgever of onderwijsinstelling kan nog steeds kijken naar:

• de praktische of wetenschappelijke oriëntatie;

• de gevolgde vakken;

• stages;

• onderzoekservaring;

• toelating tot vervolgonderwijs;

• specifieke functievereisten.

Dezelfde beperking geldt voor Nederlandse HBO- en WO-mastergraden.

Associate degrees, post-hbo en losse opleidingen

De Nederlandse Associate degree staat niet in de huidige verklaring van automatische erkenning voor Nederland. Hiervoor kan een individuele aanvraag bij HK-dir of een beoordeling door de werkgever of onderwijsinstelling nodig zijn.

Ook een post-hbo-opleiding, executive programma, minor, losse cursus of particulier certificaat is niet automatisch erkend hoger onderwijs. HK-dir beoordeelt alleen onderwijs dat in het land van herkomst officieel als hoger onderwijs is erkend of geaccrediteerd.

De minimale omvang voor algemene erkenning is één volledig semester, oftewel een half studiejaar. Kortere cursussen worden niet via deze regeling erkend. 

Geeft algemene erkenning recht op een Noorse titel?

Niet automatisch.

Een algemene erkenning van HK-dir vermeldt dat uw opleiding qua niveau en omvang vergelijkbaar is met bijvoorbeeld een Noorse bachelor- of mastergraad. Dit is niet hetzelfde als een vakinhoudelijke gelijkstelling met een specifieke Noorse opleiding.

Beschrijf de uitkomst daarom bijvoorbeeld als:

Mijn Nederlandse HBO Bachelor is door HK-dir qua niveau gelijkgesteld aan een Noorse geaccrediteerde bachelorgraad.

Schrijf niet zonder meer dat u een specifieke Noorse graad of opleiding heeft behaald.

Een Noorse universiteit of hogeschool kan een voltooide buitenlandse graad afzonderlijk als vakinhoudelijk gelijkwaardig aan een eigen opleiding erkennen. Bij zo’n institutionele erkenning kan de aanvrager recht krijgen op het gebruik van de titel die bij die specifieke Noorse opleiding hoort.

De Noorse wet bepaalt dat beschermde Noorse graadtitels alleen mogen worden gebruikt wanneer de graad door een Noorse instelling is verleend of wanneer een instelling de buitenlandse opleiding als vakinhoudelijk gelijkwaardig heeft erkend. Een algemene erkenning door HK-dir valt niet onder deze institutionele titelverlening. 

U kunt uiteraard wel de oorspronkelijke titel gebruiken die uw Nederlandse of Belgische onderwijsinstelling aan u heeft verleend.

Vakinhoudelijke erkenning en studiepunten

Wilt u eerder gevolgde vakken laten meetellen in een Noorse opleiding? Dan vraagt u geen algemene erkenning bij HK-dir aan. U vraagt de universiteit of hogeschool waarbij u studeert of wilt studeren om een inhoudelijke beoordeling.

De Noorse instelling vergelijkt dan de leerresultaten van de buitenlandse vakken met de leerresultaten van de eigen opleiding. Wanneer de vakken voldoende overeenkomen, kan de instelling:

• vrijstelling verlenen;

• Noorse studiepunten toekennen;

• buitenlandse vakken opnemen in een Noorse graad;

• bepalen welke onderdelen u nog moet volgen.

Bij onderwijs uit een land dat onder het Verdrag van Lissabon of het UNESCO-verdrag over erkenning valt, moet de instelling het onderwijs in beginsel erkennen, tenzij zij wezenlijke verschillen kan aantonen. 

Deze beoordeling geldt alleen binnen de betreffende onderwijsinstelling en opleiding. Een vrijstelling van de ene universiteit hoeft niet automatisch door een andere universiteit te worden overgenomen.

Verder studeren in Noorwegen

Voor toelating tot een Noorse opleiding is een voorafgaande algemene erkenning door HK-dir normaal gesproken niet nodig. Samordna opptak en de onderwijsinstellingen kunnen buitenlandse diploma’s zelf beoordelen. 

Bachelor en andere basisopleidingen

Aanvragen voor de meeste bacheloropleidingen en andere opleidingen die direct op voortgezet onderwijs aansluiten, worden ingediend via Samordna opptak.

Samordna opptak beoordeelt onder andere of u aan de algemene toelatingseisen voldoet. Voor buitenlandse vooropleidingen wordt daarbij de zogenoemde GSU-lijst gebruikt. De GSU-lijst bevat per land de onderwijs- en taaleisen voor toelating tot Noors hoger onderwijs. Sommige particuliere instellingen behandelen hun eigen aanvragen. 

Masteropleiding

Voor een masteropleiding solliciteert u rechtstreeks bij de Noorse universiteit of hogeschool.

De instelling beoordeelt:

• of uw bacheloropleiding voldoende niveau heeft;

• of u voldoende relevante vakken heeft gevolgd;

• de behaalde cijfers;

• eventuele eisen aan methodologie of onderzoek;

• taalvaardigheid;

• aanvullende eisen van het studieprogramma.

Een algemene erkenning door HK-dir garandeert geen toelating tot een masteropleiding. 

PhD-opleiding

Aanvragen voor een PhD-opleiding worden eveneens rechtstreeks bij de universiteit of hogeschool ingediend. Iedere instelling en onderzoeksgroep heeft eigen toelatingsvoorwaarden en procedures.

Wanneer een onderwijsinstelling hulp nodig heeft bij de beoordeling van een buitenlands diploma voor een PhD-aanvraag, kan zij een speciale snelle beoordeling bij HK-dir aanvragen. 

Gereglementeerde beroepen

Bij een gereglementeerd beroep is algemene erkenning van het niveau van uw diploma niet voldoende. U moet een beroepserkenning of autorisatie aanvragen.

Dit geldt bijvoorbeeld voor bepaalde functies binnen:

• gezondheidszorg;

• onderwijs en kinderopvang;

• elektrotechniek;

• vervoer;

• diergeneeskunde;

• beveiliging;

• financiële en technische beroepen.

De verantwoordelijke instantie verschilt per beroep. Dat kan bijvoorbeeld Helsedirektoratet, DSB, HK-dir of een andere overheidsinstantie zijn. HK-dir publiceert een beroepenlijst waarin per beroep de bevoegde instantie en aanvraagroute staan. 

Een algemene of automatische erkenning kan wel aanvullende informatie geven over uw opleidingsniveau, maar vervangt de verplichte beroepsautorisatie niet.

Welke documenten heeft u nodig?

Voor een individuele algemene erkenning vraagt HK-dir doorgaans onderwijsdocumenten over de volledige opleiding.

Afhankelijk van het opleidingsland en de opleiding kan het onder meer gaan om:

• diploma of getuigschrift;

• volledige cijferlijst;

• Diploma Supplement;

• documenten van voorafgaande hogeronderwijsopleidingen;

• identiteitsbewijs wanneer u niet met een Noorse elektronische identiteit inlogt;

• bewijs van een naamswijziging;

• vertalingen van Nederlandstalige documenten.

HK-dir heeft zowel de documenten in de oorspronkelijke taal als de bijbehorende vertalingen nodig. Alle pagina’s moeten worden geüpload. Controleer voor het indienen altijd de actuele, landspecifieke documentenlijst. 

Heeft uw Nederlandse hogeschool of universiteit een officieel Engelstalig Diploma Supplement, cijferoverzicht of diploma afgegeven? Lever dit samen met het oorspronkelijke document aan.

Diploma Supplement

Een Diploma Supplement beschrijft onder meer:

• het niveau van de opleiding;

• de officiële studieduur;

• de vakken en studiepunten;

• de behaalde resultaten;

• de plaats van de opleiding in het nationale onderwijsstelsel.

Het Diploma Supplement vervangt het diploma niet, maar maakt het voor een Noorse werkgever of onderwijsinstelling gemakkelijker om de opleiding te beoordelen.

Controleer of het document volledig is en betrekking heeft op de gehele opleiding. Alleen een cijferlijst van het laatste studiejaar is meestal onvoldoende voor een volledige beoordeling.

Digitaal aanvragen

Een individuele algemene erkenning wordt digitaal aangevraagd via het aanvraagportaal van HK-dir. Een aanvraag per e-mail is niet mogelijk.

U kunt inloggen met:

• een Noors persoonsnummer en elektronische identificatie;

• een gebruikersnaam en wachtwoord als buitenlandse gebruiker.

Heeft u alleen een Noors D-nummer? HK-dir adviseert om als buitenlandse gebruiker in te loggen. Wanneer u later een Noors persoonsnummer krijgt, voorkomt dit problemen met de toegang tot uw bestaande aanvraag. 

Na het indienen ontvangt u per e-mail een ontvangstbevestiging en zaaknummer. Gebruik daarna het portaal voor aanvullende documenten en communicatie over de aanvraag.

Behandelingstijd

De huidige geschatte behandelingstijd voor algemene erkenning van buitenlands hoger onderwijs is vier tot zes maanden. Deze termijn begint wanneer HK-dir alle noodzakelijke documenten heeft ontvangen. 

HK-dir geeft aanvragen geen voorrang vanwege:

• een lopende sollicitatie;

• een geplande indiensttreding;

• een verhuizing;

• een studieaanvraag;

• een persoonlijke deadline.

Voor Nederlandse bachelor-, master- en PhD-graden is het daarom verstandig eerst te controleren of de automatische verklaring voldoende is.

Snelle beoordeling voor werkgevers

Een Noorse werkgever die in een concrete sollicitatieprocedure snel informatie nodig heeft, kan bij HK-dir een turbo evaluation aanvragen.

HK-dir geeft dan normaal gesproken binnen vijf werkdagen een advies over het niveau van de buitenlandse opleiding. De werkgever moet hiervoor geanonimiseerde diploma’s, cijferlijsten en vertalingen uploaden.

Een turbo-evaluatie:

• is bedoeld voor één concrete functie;

• is geen persoonlijk erkenningsbesluit;

• is juridisch niet bindend;

• kan niet worden gebruikt als verplichte beroepsautorisatie.

De diplomahouder kan daarnaast altijd zelf een gewone algemene erkenning aanvragen.

Ontbrekende of niet-verifieerbare documenten

Voor vluchtelingen en personen in een vergelijkbare situatie bestaat een alternatieve procedure wanneer diploma’s ontbreken of niet betrouwbaar kunnen worden geverifieerd.

U moet eerst een gewone aanvraag voor algemene erkenning indienen. Wanneer de documenten niet via de normale procedure kunnen worden beoordeeld, kan HK-dir u doorverwijzen naar de UVD-procedure.

Deze procedure kan bestaan uit interviews, een vragenlijst, een schriftelijke beoordeling en een gesprek met inhoudelijke deskundigen. 

Bezwaar

Een individueel besluit over algemene erkenning is juridisch bindend. Bent u het niet eens met het besluit, dan kunt u volgens de instructies in de beslisbrief bezwaar maken.

De automatische landenverklaring is geen individueel besluit. Daartegen kan geen bezwaar worden gemaakt. 

Praktische volgorde

1. Bepaal of u het diploma nodig heeft voor werk, studie of een gereglementeerd beroep.

2. Controleer of het beroep op de Noorse lijst van gereglementeerde beroepen staat.

3. Gebruik bij een Nederlands bachelor-, master- of PhD-diploma eerst de verklaring van automatische erkenning.

4. Voeg het diploma, de cijferlijst en het Diploma Supplement toe.

5. Vraag de werkgever of deze documenten voldoende zijn.

6. Vraag alleen een individuele algemene erkenning aan wanneer daar werkelijk behoefte aan bestaat.

7. Solliciteer voor een bacheloropleiding via Samordna opptak.

8. Solliciteer voor een master- of PhD-opleiding rechtstreeks bij de instelling.

9. Vraag vrijstellingen en studiepunten bij de betreffende universiteit of hogeschool aan.

10. Gebruik uw oorspronkelijke Nederlandse graadtitel en beschrijf afzonderlijk hoe HK-dir het niveau heeft beoordeeld.

Laat documenten niet standaard legaliseren of van een apostille voorzien. Volg de actuele documentenlijst van HK-dir of de instructies van de werkgever, onderwijsinstelling of bevoegde beroepsautoriteit.