Eigen bedrijf en emigreren

Laatst bijgewerkt: juli 2026

Woont u in Nederland, hebt u daar een onderneming en gaat u naar Noorwegen emigreren? Dan kan uw verhuizing gevolgen hebben voor de belastingheffing, de sociale zekerheid en de juridische structuur van uw bedrijf.

Welke gevolgen voor u gelden, hangt onder meer af van:

• de rechtsvorm van uw onderneming;

• de plaats van waaruit u het bedrijf daadwerkelijk leidt;

• waar de werkzaamheden worden uitgevoerd;

• waar uw klanten, personeel en bedrijfsmiddelen zich bevinden;

• en of de onderneming in Nederland wordt voortgezet, verplaatst, verkocht of beëindigd.

Het is daarom belangrijk om ruim vóór de emigratiedatum zowel de Nederlandse als de Noorse gevolgen te onderzoeken.

Eenmanszaak, VOF of BV

Bij een eenmanszaak bent u als ondernemer juridisch en fiscaal niet gescheiden van uw bedrijf. De winst uit de onderneming valt in Nederland in box 1 van de inkomstenbelasting. Ook bij een vennootschap onder firma, waarbij twee of meer vennoten samen een onderneming voeren, wordt iedere vennoot in beginsel afzonderlijk belast voor zijn of haar aandeel in de winst.

Een besloten vennootschap is een zelfstandige rechtspersoon en betaalt vennootschapsbelasting over haar winst. Een directeur-grootaandeelhouder kan daarnaast inkomstenbelasting betalen over het loon uit de BV en over dividend of verkoopwinst op de aandelen.

Belastingtarieven en grensbedragen veranderen regelmatig. Kijk daarom altijd naar de tarieven die gelden in het jaar van emigratie.

Vier mogelijke scenario’s

Bij emigratie zijn grofweg vier situaties mogelijk:

1. u zet de onderneming vanuit Noorwegen voort;

2. de onderneming of een deel daarvan blijft in Nederland actief;

3. u verkoopt de onderneming of de aandelen in de BV;

4. u beëindigt de onderneming.

Ieder scenario heeft andere fiscale, juridische en administratieve gevolgen.

De eenmanszaak voortzetten vanuit Noorwegen

Wanneer u uw werkzaamheden en bedrijfsmiddelen naar Noorwegen verplaatst, kan de Nederlandse onderneming fiscaal geheel of gedeeltelijk eindigen. De Belastingdienst kan dan afrekenen over onder meer stille reserves, goodwill en fiscale reserves.

Een fiscale oudedagsreserve die vóór 2023 is opgebouwd, kan nog op de balans staan. Sinds 2023 kan geen nieuw bedrag meer aan deze reserve worden toegevoegd. Bij het beëindigen of verplaatsen van de onderneming kan de bestaande reserve geheel of gedeeltelijk vrijvallen. Onder voorwaarden kan het mogelijk zijn om een deel van de stakingswinst of oudedagsreserve voor een lijfrente te gebruiken.

Blijft er in Nederland een kantoor, werkplaats, personeel of een andere vaste bedrijfsinrichting achter? Dan kan Nederland belasting blijven heffen over de winst die aan deze Nederlandse activiteiten is toe te rekenen.

Een Nederlandse BV vanuit Noorwegen leiden

Een Nederlandse BV verhuist fiscaal niet automatisch mee met haar aandeelhouder of directeur. De vestigingsplaats van een vennootschap wordt beoordeeld aan de hand van de feitelijke omstandigheden. Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

• de plaats waar belangrijke bestuursbesluiten worden genomen;

• de plaats van de dagelijkse leiding;

• de locatie van het hoofdkantoor;

• de plaats waar de administratie wordt gevoerd;

• en de landen waarin de werkzaamheden worden uitgevoerd.

Wanneer u de BV vanuit uw woning in Noorwegen leidt, kan hierdoor ook in Noorwegen belastingplicht ontstaan. De BV kan daar bijvoorbeeld als fiscaal inwoner worden beschouwd of een Noorse vaste inrichting krijgen.

Tegelijkertijd kunnen in Nederland aangifteverplichtingen en andere verplichtingen blijven bestaan. Het belastingverdrag tussen Nederland en Noorwegen bepaalt vervolgens hoe de heffingsrechten tussen beide landen worden verdeeld en hoe dubbele belasting wordt voorkomen.

Laat de vestigingsplaats en organisatiestructuur daarom vóór de emigratie beoordelen. Alleen het aanhouden van een Nederlands postadres of een Nederlandse bestuurder is niet automatisch voldoende om de feitelijke leiding in Nederland te houden.

Conserverende aanslag voor een aanmerkelijk belang

Bezit u, eventueel samen met uw fiscale partner, minimaal vijf procent van de aandelen of rechten in een vennootschap? Dan hebt u doorgaans een aanmerkelijk belang.

Bij emigratie behandelt Nederland dit belang fiscaal alsof de aandelen vlak vóór de emigratie zijn verkocht. Over de waardestijging kan een conserverende aanslag worden opgelegd. U hoeft deze aanslag meestal niet direct te betalen.

Voor emigraties na 15 september 2015 geldt voor een aanmerkelijk belang geen automatische kwijtschelding meer na tien jaar. Het uitstel van betaling kan voor onbepaalde tijd doorlopen. Bij verkoop van de aandelen, een dividenduitkering, liquidatie of bepaalde andere gebeurtenissen kan de aanslag geheel of gedeeltelijk worden ingevorderd.

Omdat Noorwegen tot de Europese Economische Ruimte behoort, wordt uitstel van betaling bij emigratie naar Noorwegen in beginsel automatisch verleend. Aan het uitstel en aan latere transacties kunnen wel voorwaarden verbonden zijn.

Pensioen en lijfrente

Ook voor in Nederland fiscaal gefaciliteerde pensioen- en lijfrenteaanspraken kan bij emigratie een conserverende aanslag worden opgelegd.

Zo’n aanslag hoeft doorgaans niet direct te worden betaald, zolang u zich aan de voorwaarden houdt. Wordt een pensioen of lijfrente bijvoorbeeld afgekocht, vervreemd of op een niet-toegestane manier overgedragen, dan kan de Belastingdienst de aanslag alsnog invorderen. In bepaalde gevallen kan daarnaast revisierente verschuldigd zijn.

Een revisierente van twintig procent wordt dus niet automatisch bij iedere emigratie aan de conserverende aanslag toegevoegd. Of revisierente verschuldigd wordt, hangt af van wat er later met de pensioen- of lijfrenteaanspraak gebeurt.

De onderneming in Nederland voortzetten

Blijft de onderneming daadwerkelijk in Nederland gevestigd en worden de activiteiten daar voortgezet? Dan vindt niet altijd een volledige fiscale eindafrekening plaats.

Bij een eenmanszaak kan Nederland belasting blijven heffen over de winst die vanuit een Nederlandse vaste inrichting wordt behaald. U doet na emigratie mogelijk als buitenlands belastingplichtige aangifte in Nederland.

Bij een BV moet duidelijk zijn waar de feitelijke leiding plaatsvindt. Werkt en woont de directeur in Noorwegen, dan is alleen een inschrijving bij de Nederlandse Kamer van Koophandel onvoldoende om aan te tonen dat de onderneming uitsluitend vanuit Nederland wordt geleid.

Ook de loonheffingen, sociale zekerheid, btw en eventuele registratie als werkgever in Noorwegen moeten afzonderlijk worden onderzocht.

De onderneming verkopen

Verkoopt u een eenmanszaak, dan kan stakingswinst ontstaan. Dit is in het algemeen het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de werkelijke waarde van de onderneming. Denk daarbij ook aan goodwill, fiscale reserves en meerwaarden in bedrijfsmiddelen.

Voor stakingswinst bestaan onder voorwaarden enkele fiscale faciliteiten, zoals de stakingsaftrek en een aanvullende mogelijkheid om een lijfrentepremie af te trekken.

Verkoopt een directeur-grootaandeelhouder de aandelen in een BV, dan valt de verkoopwinst in beginsel in box 2. Is vóór de verkoop al een conserverende aanslag opgelegd vanwege emigratie, dan kan de verkoop leiden tot gehele of gedeeltelijke invordering daarvan.

De onderneming beëindigen

Bij het beëindigen van een eenmanszaak moet fiscaal worden afgerekend over de stakingswinst en de aanwezige fiscale reserves.

Wanneer de activiteiten van een BV worden beëindigd, kunnen winsten bij de BV belast worden met vennootschapsbelasting. Om de BV volledig op te heffen, moet de vennootschap juridisch worden ontbonden en vereffend. Ook een lege of nauwelijks actieve BV blijft verplichtingen houden zolang zij niet formeel is beëindigd.

Begin daarom tijdig met de voorbereiding. Een liquidatie, overdracht of herstructurering kan meer tijd kosten dan verwacht.

Belastingplicht in Noorwegen

U wordt volgens de Noorse nationale regels doorgaans fiscaal inwoner van Noorwegen wanneer u:

• meer dan 183 dagen binnen een periode van twaalf maanden in Noorwegen verblijft; of

• meer dan 270 dagen binnen een periode van 36 maanden in Noorwegen verblijft.

Als fiscaal inwoner van Noorwegen bent u in beginsel belastingplichtig voor uw wereldwijde inkomen en vermogen. Het belastingverdrag tussen Nederland en Noorwegen kan het Noorse of Nederlandse heffingsrecht beperken en voorkomt dat hetzelfde inkomen zonder tegemoetkoming dubbel wordt belast.

Ook vóórdat u volledig fiscaal inwoner bent, kan Noorwegen al belasting heffen over werkzaamheden of ondernemingsactiviteiten die in Noorwegen worden uitgevoerd.

Een onderneming in Noorwegen registreren

Nederlandse staatsburgers vallen onder de EU/EER-regels. Gaat u langer dan drie maanden als zelfstandig ondernemer in Noorwegen wonen, dan moet u zich volgens de EER-registratieregeling registreren.

Voor de bedrijfsactiviteiten zijn onder andere de volgende structuren mogelijk:

• een Noorse eenmanszaak, het enkeltpersonforetak of ENK;

• een Noorse besloten vennootschap, het aksjeselskap of AS;

• een Noorse vestiging van een Nederlandse onderneming, een NUF.

Welke structuur geschikt is, hangt onder meer af van aansprakelijkheid, omzet, investeringen, personeel, sociale rechten en de vraag of de Nederlandse onderneming blijft bestaan.

Een buitenlandse onderneming die in Noorwegen commerciële activiteiten uitvoert, heeft veelal een Noors organisatienummer nodig. Een Noorse vestiging moet bovendien aan Noorse administratie- en rapportageverplichtingen voldoen.

Noorse btw

Een onderneming moet zich in Noorwegen normaal gesproken voor de btw registreren wanneer de btw-plichtige omzet hoger is dan NOK 50.000 binnen een periode van twaalf maanden.

De grens heeft betrekking op omzet en niet op winst. Voor bepaalde activiteiten gelden vrijstellingen of afwijkende regels. Controleer daarom vooraf of uw producten of diensten in Noorwegen met btw belast zijn.

Sociale zekerheid

Binnen de EER geldt als hoofdregel dat u slechts in één land sociaal verzekerd bent. Dit hoeft niet altijd hetzelfde land te zijn als het land waar u inkomstenbelasting betaalt.

Waar u verzekerd bent, hangt onder meer af van:

• waar u woont;

• waar u feitelijk werkt;

• of u in meerdere landen werkt;

• of de werkzaamheden tijdelijk of structureel zijn;

• en of u zelfstandige, werknemer of directeur van een vennootschap bent.

Bij tijdelijke werkzaamheden of werkzaamheden in meerdere EER-landen kan een A1-verklaring nodig zijn. Regel dit vóór de verhuizing of vóórdat u vanuit Noorwegen werkzaamheden voor uw Nederlandse bedrijf uitvoert.

Aangifte in het emigratiejaar

Over het jaar waarin u Nederland verlaat, doet u een speciale aangifte voor emigratie of immigratie. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen de periode waarin u binnenlands belastingplichtig was en de periode na uw emigratie.

Na vertrek kunt u in Nederland aangifteplichtig blijven voor bijvoorbeeld:

• winst van een Nederlandse vaste inrichting;

• Nederlands onroerend goed;

• loon uit bepaalde Nederlandse werkzaamheden;

• dividend of inkomen uit een Nederlandse vennootschap;

• en andere inkomsten waarvoor Nederland volgens de wet en het belastingverdrag mag heffen.

Informeer ook de Kamer van Koophandel, uw bank, verzekeraar, pensioenuitvoerder en andere betrokken partijen over uw nieuwe situatie.

Praktische voorbereiding

Breng vóór de emigratie in ieder geval de volgende onderwerpen in kaart:

• de gewenste emigratie- en overdrachtsdatum;

• de waarde van de onderneming, goodwill en bedrijfsmiddelen;

• aanwezige fiscale reserves en oude oudedagsvoorzieningen;

• pensioen- en lijfrenteaanspraken;

• een eventueel aanmerkelijk belang;

• de toekomstige plaats van de bedrijfsleiding;

• Nederlandse en Noorse vaste inrichtingen;

• btw- en loonheffingsverplichtingen;

• uw sociale zekerheid en verzekeringen;

• registraties bij de Nederlandse en Noorse instanties;

• en de gevolgen voor contracten, personeel, vergunningen en financieringen.

Tot slot

Emigreren naar Noorwegen terwijl u een onderneming hebt, vraagt om meer dan alleen het wijzigen van uw woonadres. De persoonlijke emigratie, de vestigingsplaats van het bedrijf, de belastingheffing en de sociale zekerheid worden volgens verschillende regels beoordeeld.

Begin daarom ruim vóór uw vertrek met de voorbereiding en laat de Nederlandse én Noorse gevolgen in samenhang beoordelen. Daarmee voorkomt u dat achteraf onverwachte belastingaanslagen, dubbele administratieve verplichtingen of problemen met uw sociale zekerheid ontstaan.

Deze informatie is algemeen van aard. De fiscale en juridische gevolgen zijn afhankelijk van uw persoonlijke en zakelijke omstandigheden.