Emigreren na pensionering

Laatst bijgewerkt: augustus 2026

Droomt u ervan om na uw pensionering in Noorwegen te wonen? Als Nederlander heeft u het voordeel dat Nederland en Noorwegen beide deel uitmaken van de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor kunt u zich als Nederlands staatsburger in Noorwegen vestigen zonder vooraf een gewone verblijfsvergunning aan te vragen.

Dat betekent echter niet dat u zich zonder verdere formaliteiten permanent in Noorwegen kunt vestigen. Als gepensioneerde valt u normaal gesproken onder de EER-categorie ‘persoon met eigen middelen’. U moet daarom kunnen aantonen dat u voldoende inkomen of vermogen heeft om in Noorwegen in uw eigen levensonderhoud te voorzien én dat uw recht op gezondheidszorg goed is geregeld. ldoende inkomen of vermogen

Wilt u langer dan drie maanden in Noorwegen blijven, dan moet u als Nederlandse EER-burger uw verblijfsrecht registreren.

Voor gepensioneerden betekent dit in de praktijk dat u financieel zelfstandig moet zijn. Uw pensioen, spaargeld of andere middelen moeten voldoende zijn om van te leven zonder afhankelijk te worden van financiële bijstand van de Noorse overheid.

UDI noemt voor een alleenstaande in 2026 als richtbedrag minimaal NOK 255.191 per jaar vóór belasting. Dit bedrag wordt periodiek aangepast en moet daarom altijd kort voor de emigratie opnieuw bij UDI worden gecontroleerd. Voor een echtpaar of voor personen die andere gezinsleden onderhouden, moet voldoende inkomen of vermogen beschikbaar zijn voor het hele huishouden. t uw financiële positie bijvoorbeeld aantonen met pensioenbeschikkingen, recente bankafschriften, bewijs van regelmatige pensioenbetalingen of een combinatie van inkomen en vermogen.

Er bestaat dus niet noodzakelijk een eis dat uw volledige inkomen uit pensioen moet bestaan. Ook beschikbaar vermogen kan bij de beoordeling worden betrokken.

Gezondheidszorg: eerst vaststellen wie verantwoordelijk is

Voor Nederlandse gepensioneerden is de gezondheidszorg een belangrijk onderdeel van de voorbereiding.

Vaak blijft Nederland op grond van de Europese regels verantwoordelijk voor uw zorgkosten. In dat geval loopt de regeling via het CAK. Dat geldt echter niet automatisch voor iedereen die zichzelf als gepensioneerd beschouwt.

Het CAK kijkt onder andere naar de soort Nederlandse pensioen- of uitkeringsrechten die u ontvangt en naar de vraag of u nog werkt of een eigen bedrijf heeft. Onder andere AOW en verschillende wettelijk gelijkgestelde pensioenen en uitkeringen kunnen recht geven op de buitenlandregeling. Ook bepaalde vormen van vroegpensioen kunnen hieronder vallen. u behalve uw Nederlandse pensioen ook een pensioen uit Noorwegen of een ander land, of blijft u werken? Meld u dan toch bij het CAK. Er moet dan eerst worden bepaald welk land volgens de Europese coördinatieregels verantwoordelijk is voor uw zorgverzekering. t S1-document

Als het CAK vaststelt dat Nederland verantwoordelijk blijft voor uw gezondheidszorg, wordt u zogenoemd verdragsgerechtigd. Na goedkeuring ontvangt u van het CAK een S1-document.

Het S1 is dus niet zozeer een particuliere ziektekostenverzekering, maar het bewijs dat u op kosten van het bevoegde land recht heeft op gezondheidszorg in uw woonland.

Na uw verhuizing naar Noorwegen levert u het S1 in bij:

Helfo
Postboks 2415
3104 Tønsberg
Noorwegen

Na registratie van het S1 heeft u in Noorwegen recht op gezondheidszorg volgens de regels die voor inwoners van Noorwegen gelden. Dat betekent ook dat u, net als andere inwoners, de gebruikelijke Noorse eigen bijdragen voor bepaalde behandelingen moet betalen. de zorg via het CAK betaalt u in Nederland een verdragsbijdrage. De hoogte daarvan hangt onder meer af van uw inkomen en de voor Noorwegen geldende woonlandfactor. De bijdrage wordt doorgaans via uw pensioen of uitkering geïnd. e zit het met uw partner?

De situatie van een meeverhuizende partner moet afzonderlijk worden bekeken.

Heeft uw partner zelf een Nederlands wettelijk pensioen of een wettelijke uitkering, dan moet hij of zij in beginsel een eigen aanvraag bij het CAK doen.

Heeft uw partner geen eigen inkomen, dan kan deze mogelijk als gezinslid worden meeverzekerd. Of dat daadwerkelijk kan, wordt mede door de bevoegde instantie in Noorwegen beoordeeld. Het is daarom niet juist om ervan uit te gaan dat ieder gezinslid automatisch een afzonderlijk S1-document moet aanvragen. IC: meestal automatisch

Bent u als gepensioneerde via het CAK verzekerd, dan ontvangt u tegenwoordig automatisch een European Health Insurance Card (EHIC) nadat uw CAK-verzekering is ingegaan.

De EHIC gebruikt u voor medisch noodzakelijke zorg tijdens tijdelijk verblijf in andere EU/EER-landen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. De EHIC gebruikt u niet voor gewone zorg in uw woonland Noorwegen; daar gelden uw via Helfo geregistreerde rechten. De CAK-EHIC kan ook worden gebruikt tijdens verblijf in Nederland. t u na uw verhuizing toch weer te werken in Noorwegen, meld dit dan bij Helfo en het CAK. Werk kan namelijk veranderen welk land verantwoordelijk is voor uw sociale zekerheid en gezondheidszorg. gistratie in Noorwegen: drie verschillende regels

Bij emigratie naar Noorwegen worden drie registraties vaak door elkaar gehaald: uw verblijfsrecht, uw inschrijving als inwoner en uw fiscale woonplaats.

Registratie van uw EER-verblijfsrecht

Als Nederlandse staatsburger en persoon met eigen middelen moet u zich bij verblijf langer dan drie maanden registreren volgens de EER-regels. U begint de registratie via UDI en maakt vervolgens een afspraak bij de politie.

Als u aan de voorwaarden voldoet, krijgt u een registratiebewijs. De registratie is gratis. U moet dit uiterlijk drie maanden na aankomst regelen. . Inschrijving in het Folkeregister

Bent u van plan ten minste zes maanden in Noorwegen te wonen, dan moet uw verhuizing daarnaast worden geregistreerd bij Skatteetaten, die het Noorse bevolkingsregister, het Folkeregister, beheert.

Wordt uw verhuizing goedgekeurd, dan wordt u als inwoner geregistreerd en krijgt u normaal gesproken een fødselsnummer, het permanente Noorse persoonsnummer van elf cijfers. Een D-nummer is vooral bedoeld voor personen die niet aan de voorwaarden voor een fødselsnummer voldoen. oors persoonsnummer is in de praktijk belangrijk voor onder andere banken en allerlei openbare en particuliere diensten. Daarna kunt u ook een elektronische identificatiemethode zoals MinID of, via een Noorse bank, BankID regelen. lo, Bergen, Trondheim en Stavanger kunnen verschillende formaliteiten via een Service Centre for Foreign Workers (SUA) worden gecombineerd. Buiten deze plaatsen kunnen aparte afspraken bij politie en Skatteetaten nodig zijn. tschrijven uit Nederland

Wie daadwerkelijk naar Noorwegen emigreert, moet ook de Nederlandse kant regelen.

Verblijft u binnen een periode van twaalf maanden meer dan acht maanden buiten Nederland, dan moet u zich uitschrijven uit de Basisregistratie Personen (BRP) bij uw Nederlandse gemeente. Die acht maanden hoeven niet aaneengesloten te zijn. uw nieuwe adres daarnaast tijdig door aan onder andere de SVB, uw pensioenfondsen, banken, verzekeraars en het CAK.

AOW en pensioen meenemen naar Noorwegen

Uw reeds opgebouwde Nederlandse AOW-rechten verdwijnen niet doordat u naar Noorwegen verhuist.

Vertrekt u echter vóórdat u de AOW-leeftijd heeft bereikt, dan bent u na emigratie meestal niet meer automatisch verzekerd voor de Nederlandse AOW en Anw. Daardoor kan uw latere AOW lager worden.

Onder voorwaarden kunt u zich vrijwillig blijven verzekeren. Een aanvraag voor vrijwillige AOW- of Anw-verzekering moet normaal gesproken binnen één jaar na vertrek uit Nederland worden gedaan. iemand die al de AOW-leeftijd heeft bereikt, speelt verdere AOW-opbouw uiteraard niet meer.

Belasting over uw Nederlandse pensioen

Een verhuizing naar Noorwegen betekent niet automatisch dat Nederland niets meer met uw pensioenbelasting te maken heeft.

Het huidige belastingverdrag tussen Nederland en Noorwegen bepaalt dat Nederlandse pensioenen, lijfrenten en Nederlandse socialezekerheidsuitkeringen die aan een inwoner van Noorwegen worden betaald, in Nederland mogen worden belast. Dat geldt dus ook voor inkomsten zoals AOW. ijkertijd belast Noorwegen personen die daar fiscaal inwoner zijn in beginsel over hun wereldinkomen. Buitenlandse pensioenen moeten daarom in de Noorse belastingaangifte worden opgenomen.

Wanneer hetzelfde pensioen zowel in Nederland als in Noorwegen belastbaar is, bevat het belastingverdrag regels om dubbele belasting te voorkomen. Voor een inwoner van Noorwegen gebeurt dit in beginsel doordat Noorwegen rekening houdt met de in Nederland betaalde belasting. ecieze uitkomst kan afhangen van de soort pensioen, de datum waarop pensioenrechten zijn ingegaan en uw persoonlijke situatie. Zeker bij grotere pensioeninkomens, lijfrenten, voormalige overheidsfuncties of meerdere pensioenlanden is individueel belastingadvies vóór de emigratie verstandig.

Wanneer wordt u fiscaal inwoner van Noorwegen?

Inschrijving in het Folkeregister is niet hetzelfde als fiscaal inwonerschap.

Volgens de Noorse belastingregels wordt u in beginsel fiscaal inwoner wanneer u meer dan 183 dagen binnen een periode van twaalf maanden in Noorwegen verblijft, of meer dan 270 dagen binnen een periode van 36 maanden.

Wordt u fiscaal inwoner, dan moet u in Noorwegen in beginsel uw wereldwijde inkomen én vermogen aangeven. etekent bijvoorbeeld dat ook Nederlandse bankrekeningen, effecten, buitenlandse pensioenen en onroerend goed in uw Noorse belastingaangifte relevant kunnen zijn.

Let vooral op de Noorse vermogensbelasting

Dit punt wordt bij emigratie na pensionering gemakkelijk over het hoofd gezien.

Noorwegen kent, anders dan Nederland, een jaarlijkse nettovermogensbelasting (formuesskatt) over het belastbare nettovermogen. Voor 2026 bedraagt de vrijstelling NOK 1.900.000 per persoon. Voor echtgenoten en bepaalde partners die gezamenlijk worden belast is de gezamenlijke grens tweemaal zo hoog.

Boven deze grens bedraagt de gecombineerde gemeentelijke en nationale vermogensbelasting in 2026 in beginsel 1,0 procent; voor zeer grote vermogens geldt boven NOK 21,5 miljoen een hoger gecombineerd tarief. Voor verschillende soorten bezittingen bestaan waarderingskortingen en afzonderlijke waarderingsregels. fiscaal inwoner van Noorwegen bent, kunnen ook vermogen en bezittingen in Nederland meetellen. Denk daarbij aan spaargeld, aandelen en een woning of vakantiewoning die u in Nederland aanhoudt. Buitenlandse bezittingen moeten daarom correct in de Noorse aangifte worden opgegeven. voor gepensioneerden met een afbetaalde woning, spaargeld of een beleggingsportefeuille kan dit financieel belangrijker zijn dan het verschil in inkomstenbelasting.

Na vijf jaar: permanent verblijfsrecht

Heeft u vijf jaar onafgebroken volgens de EER-regels rechtmatig in Noorwegen gewoond, dan kunt u onder voorwaarden een permanent verblijfsrecht krijgen.

Vanaf dat moment is uw verblijfsrecht niet langer afhankelijk van dezelfde voorwaarden rond eigen middelen en zorgverzekering als bij uw oorspronkelijke registratie. gin op tijd met de voorbereiding

Een emigratie na pensionering is administratief meestal goed te regelen, maar de verschillende instanties sluiten niet altijd automatisch op elkaar aan.

Regel daarom vóór vertrek in ieder geval uw pensioen- en AOW-informatie, de beoordeling door het CAK, uw S1 indien u daarvoor in aanmerking komt, bewijs van voldoende financiële middelen en uw uitschrijving uit Nederland. Regel vervolgens tijdig de EER-registratie bij UDI/politie en de inschrijving in het Noorse Folkeregister.

Maak daarnaast vóór de emigratie een overzicht van uw Nederlandse en buitenlandse pensioenen, bankrekeningen, beleggingen, woningen en schulden. Daarmee kunt u vooraf laten berekenen wat de verhuizing betekent voor zowel de Nederlandse als de Noorse belasting.

Let op: bedragen, belastingtarieven en inkomensgrenzen worden regelmatig aangepast. Controleer vlak voor de emigratie altijd de actuele informatie van UDI, Skatteetaten, Helfo, CAK en SVB.

Nieuwe Nederlandse pensioenregels

Ontvangt u naast uw AOW een pensioen dat u via een Nederlandse werkgever heeft opgebouwd? Houd er dan rekening mee dat Nederland bezig is met de overgang naar een nieuw pensioenstelsel op grond van de Wet toekomst pensioenen.

Ook wanneer u al in Noorwegen woont of naar Noorwegen emigreert, kan uw Nederlandse werkgeverspensioen naar de nieuwe regeling overgaan. Pensioengerechtigden die in het buitenland wonen worden wat deze overgang betreft in beginsel niet anders behandeld dan pensioengerechtigden in Nederland.

Bij veel pensioenfondsen worden de bestaande pensioenrechten omgezet naar de nieuwe pensioenregeling. Dit wordt invaren genoemd en kan ook betrekking hebben op een pensioen dat al wordt uitgekeerd. Na de overgang kan de hoogte van de pensioenuitkering meer meebewegen met de financiële resultaten. Een pensioen kan daardoor eerder worden verhoogd, maar onder bepaalde omstandigheden ook worden verlaagd. Pensioenuitvoerders kunnen maatregelen treffen om grote schommelingen te beperken.

Niet iedere Nederlandse pensioenregeling verandert op dezelfde manier. Bij pensioenfondsen kan sprake zijn van invaren; voor pensioenen die bijvoorbeeld bij een verzekeraar zijn ondergebracht gelden andere overgangsregels. Controleer daarom altijd de informatie van uw eigen pensioenfonds of pensioenverzekeraar. De pensioenuitvoerder informeert u over de overgang en over de gevolgen voor uw persoonlijke pensioen.

De Wet toekomst pensioenen verandert de AOW niet. Ook de belastingheffing over uw Nederlandse pensioen na emigratie naar Noorwegen is een afzonderlijk onderwerp en wordt onder andere bepaald door het belastingverdrag tussen Nederland en Noorwegen.