Advies over wonen
en werken in Noorwegen?
Bel 0047 928 54 190

Sociale zekerheid in Noorwegen

INLEIDING

In Noorwegen wordt de algemene sociale bescherming hoofdzakelijk gewaarborgd door het nationale verzekeringsstelsel, het stelsel van gezinsbijslagen en het stelsel van uitkeringen aan gezinnen met kleine kinderen.

 

Wie valt in Noorwegen onder de sociale zekerheid?

Algemeen gesproken zijn alle personen die in Noorwegen of op permanente of mobiele installaties op het Noorse continentale plat wonen of werken, verplicht verzekerd onder het nationale verzekeringsstelsel. Bepaalde categorieën in het buitenland werkzame Noren (bijv. ambtenaren) zijn eveneens verplicht verzekerd. 

Zeevarenden uit de Europese Economische Ruimte die werken op schepen onder Noorse vlag, zijn in alle opzichten onder het nationale verzekeringsstelsel verzekerd, ongeacht hun verblijfplaats.  

Personen die niet verplicht verzekerd zijn, maar in of buiten Noorwegen verblijven en voldoen aan bepaalde voorwaarden met betrekking tot de verzekeringstijdvakken e.d., kunnen zich vrijwillig als verzekerde laten inschrijven.

 

Het basisbedrag

Een groot aantal uitkeringen van het nationale verzekeringsstelsel wordt berekend aan de hand van het zogeheten basisbedrag. Dit bedrag wordt jaarlijks op 1 mei bij koninklijk besluit bijgesteld op grond van wijzigingen in het algemene inkomensniveau en de kosten van levensonderhoud. Op 1 mei 2015 bedroeg het basisbedrag 90 068 NOK.

 

HET SOCIALE ZEKERHEIDSSTELSEL

Met uitzondering van uitkeringen in het kader van de gezondheidszorg worden alle uitkeringen (met inbegrip van de gezinstoelagen en uitkeringen voor ouders met kleine kinderen) gedaan door de Dienst Arbeid en Welzijn (Arbeids- og velferdsetaten of NAV), een overheidsinstantie die valt onder het Directoraat Arbeid en Welzijn (Arbeids- og velferdsdirektoratet). De Dienst Arbeid en Welzijn gaat ook over kinderalimentatie.  

Op regionaal niveau zijn er 19 NAV-districtskantoren (NAV fylkeskontorer), waaronder arbeidslevencentra (NAV Arbeidslivssentre), die zijn opgezet om te helpen ziekteverzuim terug te dringen en de deelname van ouderen en gehandicapten aan het arbeidsproces te bevorderen. Op lokaal niveau biedt het NAV-kantoor (NAV-kontoret), een vooruitgeschoven dienst met 457 vestigingen, het hele spectrum geïntegreerde socialezekerheidsdiensten aan, alsmede financiële sociale bijstand. Het nationale kantoor voor de sociale zekerheid in het buitenland van de NAV (NAV Internasjonalt) behandelt individuele gevallen met betrekking tot verzekerden en andere rechthebbenden in het buitenland. 

De vergoeding van gezondheidszorgkosten wordt beheerd door het Directoraat gezondheid (Helsedirektoratet) van het ministerie van Gezondheid en Zorg. Het Bureau voor gezondheidseconomie HELFO (Helseøkonomiforvaltningen) behandelt de individuele gevallen met betrekking tot gezondheidszorg. HELFO heeft een hoofdkantoor en zes regiokantoren, waarbij het regiokantoor Oslo tevens een afdeling heeft die de gevallen uit het buitenland behandelt (HELFO Utland). 

Het ministerie van Arbeid (Arbeidsdepartementet) is verantwoordelijk voor het algemene functioneren van de Dienst arbeid en welzijn en voor de meeste aspecten van de sociale zekerheid, het ministerie van Gezondheid en Zorg (Helse- og omsorgsdepartementet) is verantwoordelijk voor de gezondheidzorg, en het ministerie of Kinderen, Gelijkheid en Sociale Insluiting (Barne- likestillings- og inkluderingsdepartementet) is verantwoordelijk voor de gezinstoelagen, uitkeringen voor de verzorging van kleine kinderen, zwangerschapsuitkeringen en de kinderalimentatie (afgezien van terugvorderingen).  

De verantwoordelijkheid voor de verlening van gezondheidzorg buiten ziekenhuizen ligt vooral bij de gemeenten, terwijl de staat via vier regionale gezondheidsondernemingen de verantwoordelijkheid draagt voor behandelingen in het ziekenhuis. Beide vormen van gezondheidszorg worden voor het grootste deel uit de belastingen gefinancierd. 

De sociale bijstand valt niet onder het nationale verzekeringsstelsel. Deze valt centraal onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Arbeid, maar komt financieel ten laste van de gemeenten. De verstrekking van toelagen voor levensonderhoud (stønad til livsopphold) is onderdeel van het hele pakket van door de NAV-kantoren geleverde diensten. 

 

FINANCIERING

Het nationale verzekeringsstelsel wordt deels gefinancierd met socialezekerheidspremies, van zowel werkgevers als verzekerden, en deels vanuit de belastingen. 

De premies van de werknemers en de zelfstandigen worden berekend op basis van het bruto-inkomen uit arbeid.  Het premiepercentage voor werknemers bedraagt 8,2 % van de pensioenberekeningsgrondslag (brutoloon).

Het premiepercentage voor zelfstandigen bedraagt 11,4 % van de pensioenberekeningsgrondslag (het inkomen dat als zelfstandige is verworven). Het percentage voor de premies over andere vormen van inkomsten (pensioenen e.d.) is 5,1 %. 

De werkgeverspremies komen overeen met een bepaald percentage van de door de werkgever betaalde lonen. De werkgeverspremies zijn in het algemeen 14,1 %. Er zijn echter lagere tarieven van toepassing voor bedrijven die zijn gevestigd in bepaalde delen van het land of actief zijn in bepaalde sectoren. 

De sociale bijstand wordt vanuit de algemene belastingen gefinancierd.

 

SOCIALE ZEKERHEID EN VRIJ VERKEER BINNEN EUROPA

De socialezekerheidsstelsels van de Europese landen verschillen van elkaar en daarom zijn er EU-voorschriften opgesteld voor de onderlinge coördinatie ervan. EU-regels die de toegang tot sociale uitkeringen garanderen zijn van belang om te voorkomen dat Europese werknemers en andere verzekerden hinder ondervinden als zij gebruik maken van hun recht op vrij verkeer. Voor deze regels zijn er vier hoofdbeginselen. 

  • Bij een verhuizing binnen Europa bent u altijd verzekerd volgens de wetgeving van één lidstaat; wanneer u werkt zal dit in het algemeen het land zijn waar u werkt, anders het land waar u woont.
  • Het beginsel van gelijke behandeling garandeert dat u dezelfde rechten en plichten hebt als de onderdanen van het land waar u bent verzekerd. 
  • Waar nodig kunnen tijdvakken gedurende welke in andere EU-landen rechten zijn opgebouwd worden meegenomen in de berekening van een uitkering. 
  • Uitkeringen in geld kunnen naar het buitenland worden “geëxporteerd” wanneer u in een ander land woont dan waar u verzekerd bent. 

De EU-voorschriften voor de coördinatie van de sociale zekerheid gelden in de 27 EU-lidstaten, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein (EER) en Zwitserland (31 landen in totaal).  

 

Bron: Europese Unie

 

98-2

Prachtige woonboerderij in Valdres

20-05-2017

Het eigendom bestaat uit een volledig gemoderniseerde woonboerderij met grote garage annex werkplaats, alsmede twee bergboerderijen. Door de indeling is het mogelijk een deel van het eigendom als bed & breakfast te gebruiken.

Lees meer...

42_00000-2

Vakantieboerderij bij Noors-Zweedse grens

24-04-2017

Op korte afstand van de Idefjord en Svinesund en Nordby, en direct ten zuiden van de plaats Halden ligt deze voormalige paardenboerderij in Zweden, in een dal met bos en vele paden. De woning uit 1909 (gerenoveerd in 1991) heeft een gebruiksoppervlakte van 180m2 en is aan de buitenkant goed onderhouden.

Lees meer...

Neem een nieuwsbrief...

Abonneer u op de nieuwsbrief van norsk.nl, met nieuws over projecten, vacatures, onroerend goed en vestigingsmogelijkheden in Noorwegen. De nieuwsbrief verschijnt ongeveer één keer per maand.